TL;DR De stopafstand is de totale afstand die je nodig hebt om tot stilstand te komen en bestaat uit de reactieafstand plus de remafstand. De reactieafstand bereken je met (snelheid ÷ 4) + 10%, de remafstand met (snelheid ÷ 10) × (snelheid ÷ 10) ÷ 2. Belangrijk om te weten: de remafstand neemt kwadratisch toe, dus twee keer zo hard rijden betekent vier keer zo lange remafstand. Bij regen, vermoeidheid of slecht wegdek wordt de stopafstand flink langer en houd je meer volgafstand aan.
Wat is de stopafstand?
In het verkeer heb je regelmatig te maken met situaties waarin je, verwacht of onverwacht, moet remmen. De afstand die je nodig hebt om volledig tot stilstand te komen, noemen we de stopafstand. Die bestaat uit twee delen: de reactieafstand (de afstand die je rijdt terwijl je nog niet remt) en de remafstand (de afstand die je rijdt nadat je de rem aanraakt tot je stilstaat).
Stopafstand = reactieafstand + remafstand
Stap 1: De reactieafstand berekenen
Als er iets onverwachts voor je gebeurt, moet je daar eerst op reageren. Dat gaat volgens een vast patroon van vijf stappen: waarnemen, voorspellen, evalueren, beslissen en handelen. Je ziet iets, je schat in wat het betekent, je vergelijkt je opties, je maakt een keuze en je handelt.
Hoe snel je die cyclus doorloopt bepaalt je reactietijd. Ben je gezond, alert en ervaren, dan duurt dit ongeveer één seconde. Gedurende die seconde rijd je nog steeds met dezelfde snelheid door en de afstand die je dan aflegt is de reactieafstand.
Formule reactieafstand
(snelheid ÷ 4) + 10% = reactieafstand in meters
Voorbeeld bij 60 km/u: (60 ÷ 4) + 10% = 15 + 1,5 = 16,5 meter
Meer voorbeelden:
Bij 60 km/u: (60 ÷ 4) + 10% = 16,5 meter
Bij 80 km/u: (80 ÷ 4) + 10% = 22 meter
Bij 130 km/u: (130 ÷ 4) + 10% = 35,75 meter
Wat maakt je reactietijd langer?
De één seconde geldt onder goede omstandigheden. Je reactietijd wordt langer door vermoeidheid, afleiding (zoals je telefoon), alcohol of drugs, of bepaalde medicatie. In al die gevallen leg je tijdens het reageren meer meters af en wordt je stopafstand dus ook langer.
Stap 2: De remafstand berekenen
Zodra je de rem aanraakt, sta je nog niet direct stil. De afstand die je aflegt vanaf dat moment tot je volledig stilstaat is de remafstand. Die is afhankelijk van de remvertraging van je voertuig en de snelheid waarmee je reed.
Belangrijk om te weten: de remafstand neemt kwadratisch toe naarmate je snelheid hoger ligt. Dat betekent dat de remafstand vier keer zo lang wordt als je snelheid twee keer zo hoog is.
Een personenauto moet wettelijk een minimale remvertraging hebben. Die geeft aan hoeveel langzamer een auto per seconde moet kunnen gaan rijden bij stevig remmen. Als je bij 40 km/u stevig remt, moet de auto na één seconde minimaal zijn afgeremd naar 20 km/u en na twee seconden volledig stilstaan.
Zijn je remmen versleten of is de remkracht niet gelijk aan beide zijden, dan wordt je remafstand aanzienlijk langer.
Stap 3: De stopafstand berekenen
De stopafstand is de reactieafstand en de remafstand bij elkaar opgeteld. Bij 60 km/u is de reactieafstand 16,5 meter en de remafstand 18 meter, wat neerkomt op een stopafstand van 34,5 meter.
Voor de meest voorkomende snelheden:
Bij 60 km/u: 16,5 + 18 = 34,5 meter
Bij 80 km/u: 22 + 32 = 54 meter
Bij 130 km/u: 35,75 + 84,5 = 120,25 meter
Let op: deze formules zijn bedoeld om je een goed beeld te geven van de afstanden. Je hoeft niet te rekenen tijdens het CBR-examen.
Volgafstand: waarom dit er direct mee samenhangt
De volgafstand is de afstand tussen de neus van jouw auto en de achterkant van het voertuig voor je. Als die kleiner is dan jouw stopafstand, bots je onvermijdelijk als de auto voor je plotseling stilstaat.
Een veilige volgafstand bepaal je met de twee-seconden-regel: als het voertuig voor jou een paaltje passeert, moet het twee seconden duren voordat jij bij dat paaltje bent. In meters kun je de volgafstand ook berekenen: (snelheid ÷ 2) + 10% = volgafstand in meters
Voorbeeld bij 60 km/u: (60 ÷ 2) + 10% = 30 + 3 = 33 meter
Slechtere omstandigheden: houd meer afstand
De stopafstand die je hierboven berekent geldt bij goede omstandigheden: een alerte bestuurder, een droog wegdek en een goed onderhouden auto. In de praktijk is dat lang niet altijd zo.
De remafstand wordt langer bij een nat of glad wegdek, want dan is er minder wrijving tussen de banden en het asfalt. Hetzelfde geldt voor een weg met gaten of los grind. Ook wegverkanting speelt een rol: bij negatieve wegverkanting ligt de binnenbocht hoger dan de buitenbocht, waardoor je minder grip hebt in de bocht. En verrassend genoeg geldt ook voor nieuw asfalt: een nieuwe weg moet eerst 'ingereden' worden voordat het oppervlak stroef genoeg is.
De reactieafstand wordt langer als je minder goed kunt waarnemen, bijvoorbeeld bij mist, sneeuw of regen. Hetzelfde geldt bij vermoeidheid. Bij slechtere omstandigheden houd je dus een langere volgafstand aan, van drie of vier seconden in plaats van twee.
Veelgestelde vragen
Kun je het antwoord niet vinden? Stel je vraag dan via help@omw.nl.
De stopafstand bereken je door de reactieafstand en de remafstand bij elkaar op te tellen. De reactieafstand bereken je met (snelheid ÷ 4) + 10%, de remafstand met (snelheid ÷ 10) × (snelheid ÷ 10) ÷ 2. Bij 60 km/u kom je zo uit op een stopafstand van 34,5 meter.
De remafstand is alleen de afstand die je rijdt nadat je op de rem trapt. De stopafstand is langer, omdat die ook de reactieafstand meetelt: de meters die je al aflegt terwijl je nog bezig bent te reageren op een gevaar.
Nee, je hoeft niet te rekenen tijdens het theorie-examen. De formules zijn er om je inzicht te geven in de grootte van de afstanden. Wat je wel moet begrijpen is waarom de stopafstand toeneemt bij hogere snelheid en waarom je meer afstand moet houden bij slechte omstandigheden.
Op een nat wegdek is er minder wrijving tussen de banden en het asfalt, waardoor het langer duurt voordat de auto tot stilstand komt. Hetzelfde geldt voor los grind, sneeuw of een nieuw wegdek dat nog niet ingereden is.
Een veilige volgafstand bepaal je met de twee-seconden-regel: als de auto voor je een vast punt passeert, moet jij er twee seconden later pas zijn. In meters komt dat neer op (snelheid ÷ 2) + 10%. Bij 60 km/u is dat 33 meter. Bij slecht weer of vermoeidheid houd je drie tot vier seconden aan.
