TL;DR
Er zijn veel verschillende rijbewijscategorieën in Nederland, van rijbewijs AM voor een brommer tot rijbewijs DE voor grote bussen. Elk rijbewijs geeft je toestemming om een specifieke categorie voertuigen te besturen. Welk rijbewijs je nodig hebt, hangt af van het voertuig dat je wil rijden.
Wat is een rijbewijs?
Een rijbewijs bewijst dat je bevoegd bent om een bepaalde categorie motorrijtuigen te besturen. Je moet het altijd bij je hebben als je rijdt in een voertuig waarvoor een rijbewijs verplicht is. Een rijbewijs is alleen geldig voor de categorie waarvoor het is afgegeven. Ook kunnen op een rijbewijs beperkingen worden aangegeven, zoals het verplichte gebruik van een automatische koppeling of het dragen van een bril of lenzen. Soms zijn rijbewijzen alleen geldig als er aanpassingen aan een auto zijn gemaakt, zoals andere pedalen of extra spiegels. Beperkingen worden op het rijbewijs aangegeven met vastgestelde codes.
Rijbewijs AM: brommer en snorfiets
Rijbewijs AM is het bromfietsrijbewijs. Je hebt het nodig voor een brommer, speedpedelec of bromfiets. Om dit rijbewijs te halen, leg je een theorie-examen en een praktijkexamen af. Bij het praktijkexamen kies je voor een examen op een tweewielige bromfiets of een vierwielige bromfiets. Je mag daarna ook in andere voertuigen in dezelfde categorie rijden.
Met rijbewijs AM mag je op een bromobiel rijden, maar je kunt dan alleen in dat type voertuig rijden. Als je later rijbewijs B of A haalt, valt rijbewijs AM automatisch mee binnen categorie AM besturen.
Rijbewijs A: motorfiets
Het rijbewijs voor de motorfiets is onderverdeeld in drie subcategorieën. A1 is de minst krachtige motorfiets, A2 de middelste en A de meest krachtige motorfiets.
Code 80
Vanaf 21 jaar mag je praktijkexamen doen op een zware motor (categorie A onbeperkt). Als je hiervoor slaagt tussen je 21e en 24e, ontvang je tijdelijk een beperkende code (code 80) op je rijbewijs. Deze code geeft aan dat je alleen mag rijden op motorfietsen van de categorie A2 en driewielige motorfietsen van de categorie A. Deze code verdwijnt van je rijbewijs zodra je rijbewijs A (of het eerder gehaalde rijbewijs A2) twee jaar hebt, of als je eerder al 24 jaar bent.
Rijbewijs B
Het meest voorkomende rijbewijs is het rijbewijs voor de personenauto. Met dit rijbewijs mag je alle personenauto’s besturen tot een maximummassa van 3500 kg*. Ook mogen er niet meer dan acht passagiers in (kunnen) zitten, de bestuurder niet meegerekend. Eventueel mag je een lichte aanhangwagen trekken.
*Met rijbewijs B mag je, na het volgen van een extra cursus, ook rijden in een elektrische (bedrijfs-)auto tot 4250 kg. Je mag in dat geval geen aanhangwagen trekken. Deze uitzondering wordt niet bevraagd bij het CBR.
Rijbewijs E achter B
Heb je rijbewijs B en wil je met zwaardere aanhangwagens en combinaties kunnen rijden dan binnen rijbewijs B is toegestaan, dan moet je rijbewijs E achter B halen.
Rijbewijs C1 en C1E
Deze rijbewijzen zijn nodig bij lichte vrachtauto’s en bedrijfsauto’s, met een maximummassa tussen de 3500 en 7500 kg. Ze mogen geen plaats bieden aan meer dan 8 passagiers. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast C1 ook E nodig.
Rijbewijs C en CE
Met deze rijbewijzen mag je ook zwaardere vrachtauto’s besturen. Ook hierbij geldt dat als je aanhangwagens wilt trekken met een hogere maximummassa dan 750 kg, je naast C ook rijbewijs E nodig hebt.
Rijbewijs D1 en D1E
Rijbewijs D1 is bedoeld voor kleinere autobussen, tot een maximale lengte van acht meter en maximaal 16 passagiers, de bestuurder niet meegerekend. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D1 ook E nodig.
Rijbewijs D en DE
Rijbewijs D is geldig voor grotere autobussen zoals touringcars en lijnbussen. Deze mogen langer zijn dan acht meter en meer dan 16 passagiers vervoeren. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D ook E nodig.
Rijbewijs T: tractor en landbouwvoertuig
Rijbewijs T heb je nodig om op de openbare weg te rijden met een landbouw- of bosbouwtrekker, of een motorrijtuig met beperkte snelheid.
Uitzonderingen: wanneer is geen rijbewijs nodig?
Voor sommige motorrijtuigen is geen rijbewijs verplicht. De belangrijkste uitzonderingen zijn:
-
Bijzondere bromfietsen die door de minister zijn aangewezen als niet rijbewijsplichtig, zoals een Segway. De maximumsnelheid van deze voertuigen is nooit hoger dan 25 km/u. Je moet wel minimaal 16 jaar zijn.
-
Kleine LBT's en MMBS'en (maximaal 1,30 meter breed) die worden gebruikt voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuwruimen, gladheid bestrijden of hondenpoep verzamelen.
- Gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen
-
Tijdens een rijles, toets of CBR-examen heb je geen rijbewijs nodig.
Let op: heb je een ontzetting van de rijbevoegdheid, dan mag je geen enkel motorrijtuig meer besturen. Dit geldt ook voor voertuigen waarvoor je normaal geen rijbewijs nodig hebt.
